Wezwanie do zapłaty od firmy pożyczkowej: co sprawdzić i jak odpowiedzieć
Wezwanie do zapłaty to pisemne żądanie spłaty zaległości od pożyczkodawcy lub firmy windykacyjnej: nie jest decyzją sądu, ale nie warto go ignorować, bo zwykle poprzedza wpis do rejestru dłużników i pozew.
Zanim zapłacisz lub odpowiesz, sprawdź trzy rzeczy: czy pismo jest prawdziwe, czy kwota zgadza się z umową i czy dług nie jest przedawniony (roszczenia firm pożyczkowych przedawniają się co do zasady po 3 latach, z końcem roku kalendarzowego). Konsumenta z długiem od 200 zł, wymagalnym od 30 dni, można wpisać do biura informacji gospodarczej najwcześniej miesiąc po wysłaniu wezwania z ostrzeżeniem.
W skrócie
- Wezwanie do zapłaty nie jest nakazem zapłaty: nakaz wydaje sąd, a na sprzeciw od nakazu w postępowaniu upominawczym masz 2 tygodnie od doręczenia w kraju (art. 480² § 2 pkt 1 i art. 505 Kodeksu postępowania cywilnego).
- Do KRD, BIG InfoMonitor lub ERIF wierzyciel może przekazać dane konsumenta dopiero przy długu od 200 zł, wymagalnym od co najmniej 30 dni, i po upływie miesiąca od wysłania listem poleconym wezwania z ostrzeżeniem o wpisie.
- Opłaty za zaległość razem z odsetkami za opóźnienie z umowy o kredyt konsumencki nie mogą przekroczyć odsetek maksymalnych za opóźnienie, czyli 18,5% w skali roku od kwoty zaległości (art. 33a ustawy o kredycie konsumenckim).
- Rekompensata 40 euro za koszty odzyskiwania należności dotyczy wyłącznie transakcji handlowych między przedsiębiorcami, więc nie można jej doliczyć do długu konsumenta.
- Prośba o rozłożenie długu na raty lub częściowa wpłata może zostać uznana za uznanie długu, które przerywa bieg przedawnienia, dlatego termin przedawnienia sprawdź przed odpowiedzią.
Co to jest wezwanie do zapłaty i czym różni się od nakazu zapłaty
Wezwanie do zapłaty to pismo, w którym wierzyciel żąda spłaty zaległości w wyznaczonym terminie. Wysyła je pożyczkodawca, bank, firma windykacyjna działająca na jego zlecenie albo podmiot, który kupił dług. Nie ma jednego ustawowego wzoru, ale rzetelne wezwanie wskazuje wierzyciela, umowę, której dotyczy, kwotę z podziałem na kapitał, odsetki i opłaty, termin zapłaty oraz numer rachunku.
Wezwanie nie jest decyzją sądu i samo w sobie nie pozwala nikomu zająć Twojego konta ani wynagrodzenia. Inaczej jest z nakazem zapłaty: wydaje go sąd, a jeśli w terminie nie wniesiesz sprzeciwu (w postępowaniu upominawczym 2 tygodnie od doręczenia w kraju) lub zarzutów (w postępowaniu nakazowym miesiąc), nakaz się uprawomocni i po nadaniu klauzuli wykonalności może trafić do komornika. Kopertę z sądu otwieraj więc od razu.
Jeśli wierzycielem jest bank, przepisy dają Ci dodatkowy czas. Gdy opóźniasz się ze spłatą kredytu, bank wzywa Cię do spłaty, wyznaczając termin nie krótszy niż 14 dni roboczych, i informuje, że w ciągu 14 dni roboczych od otrzymania wezwania możesz złożyć wniosek o restrukturyzację zadłużenia (art. 75c Prawa bankowego). Z tej możliwości warto skorzystać, zanim sprawa trafi do windykacji.
Jak rozpoznać fałszywe wezwanie do zapłaty
Oszuści podszywają się pod firmy pożyczkowe, windykatorów i kancelarie, bo strach przed długiem skłania do szybkiej zapłaty. Fałszywe wezwanie przychodzi zwykle SMS-em lub e-mailem, wymaga zapłaty w ciągu kilku godzin, zawiera link do „bramki płatności” albo załącznik do pobrania i nie podaje numeru umowy, której dotyczy. Pismo papierowe też nie jest gwarancją, jeśli nie da się go powiązać z żadną Twoją umową.
Zasada jest prosta: sprawdzaj dług poza wiadomością. Zaloguj się do konta klienta na stronie pożyczkodawcy wpisanej ręcznie w przeglądarce albo zadzwoń pod numer ze strony firmy, a nie z wezwania. Podejrzany SMS przekaż bezpłatnie na numer 8080, a e-mail zgłoś do CERT Polska przez formularz incydent.cert.pl.
- Czy znasz wierzyciela i czy pismo podaje numer umowy lub sprawy?
- Czy kwota i data zaległości zgadzają się z Twoim harmonogramem spłat?
- Czy numer rachunku jest taki sam jak w umowie lub na stronie firmy?
- Czy wiadomość każe kliknąć w link, podać dane logowania lub zapłacić „w ciągu godziny”?
- Czy pożyczkodawca figuruje w rejestrze instytucji pożyczkowych prowadzonym przez KNF?
Czy kwota w wezwaniu do zapłaty jest prawidłowa
Porównaj wezwanie z umową i historią wpłat. Kwota powinna składać się z niespłaconego kapitału, kosztów przewidzianych w umowie oraz odsetek za opóźnienie, których roczna stopa nie może przekroczyć odsetek maksymalnych za opóźnienie, czyli obecnie 18,5% w skali roku. Każdą pozycję, której nie rozumiesz, możesz zakwestionować i poprosić o szczegółowe rozliczenie.
Przy umowie o kredyt konsumencki działa dodatkowy limit z art. 33a ustawy o kredycie konsumenckim: opłaty za zaległość w spłacie, na przykład za monity, razem z odsetkami za opóźnienie nie mogą przekroczyć kwoty odsetek maksymalnych za opóźnienie liczonych od zaległości. Przykład: przy zaległości 2000 zł trwającej 60 dni to łącznie maksymalnie 2000 x 18,5% x 60/365, czyli około 60,82 zł. Nadwyżka się nie należy.
Uważaj na pozycję „rekompensata za koszty odzyskiwania należności” w wysokości 40 euro. Przysługuje ona tylko w transakcjach handlowych, których wyłącznymi stronami są przedsiębiorcy i podobne podmioty, więc od konsumenta nie można jej żądać. Jeśli dług kupiła firma windykacyjna, kredytodawca ma obowiązek zawiadomić Cię o przelewie wierzytelności na trwałym nośniku (art. 44 ust. 2 ustawy o kredycie konsumenckim).
| Pozycja w wezwaniu | Czy wierzyciel może jej żądać | Limit lub zasada |
|---|---|---|
| Niespłacony kapitał | Tak | Zgodnie z umową i historią wpłat |
| Odsetki za opóźnienie | Tak | Maksymalnie 18,5% w skali roku |
| Opłaty za monity i zaległość | Tak, jeśli przewiduje je umowa | Razem z odsetkami za opóźnienie do 18,5% rocznie od zaległości |
| Rekompensata 40 euro | Nie, wobec konsumenta | Tylko transakcje handlowe między przedsiębiorcami |
Czy dług z wezwania nie jest przedawniony
Roszczenia firm pożyczkowych i banków wobec konsumentów, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, przedawniają się co do zasady po 3 latach, a koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego (art. 118 Kodeksu cywilnego). Bieg liczy się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne, na przykład od terminu spłaty chwilówki.
Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się od konsumenta zaspokojenia roszczenia (art. 117 § 2¹ Kodeksu cywilnego), a sąd powinien wziąć to pod uwagę sam; tylko w wyjątkowych przypadkach może nie uwzględnić upływu terminu. Przedawniony dług nie znika jednak z listy windykatora, który nadal może wysyłać wezwania.
Uważaj na treść odpowiedzi. Bieg przedawnienia przerywa uznanie roszczenia (art. 123 § 1 pkt 2 Kodeksu cywilnego), a po przerwaniu biegnie on na nowo (art. 124 § 1). Za uznanie sąd może przyjąć nie tylko pisemne potwierdzenie długu, ale też prośbę o raty albo częściową wpłatę. Zasady liczenia terminów opisujemy w poradniku o przedawnieniu długu.
Wezwanie do zapłaty a wpis do KRD i innych rejestrów
Wierzyciel może przekazać dane konsumenta do biura informacji gospodarczej, takiego jak KRD, BIG InfoMonitor czy ERIF, tylko po łącznym spełnieniu warunków z art. 14 ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych. Prawidłowe wezwanie do zapłaty z ostrzeżeniem jest jednym z nich, więc bez niego wpis byłby niezgodny z ustawą.
Gdy spłacisz dług, wierzyciel musi niezwłocznie, nie później niż w 14 dni od powzięcia tej informacji, zwrócić się do biura o aktualizację danych (art. 29 ust. 1 tej ustawy). Zachowaj potwierdzenie przelewu, bo przyda się, gdyby dane nie zostały zaktualizowane. Jak sprawdzić, czy figurujesz w rejestrze, opisujemy w poradniku o KRD.
- Łączne wymagalne zobowiązania wobec wierzyciela wynoszą co najmniej 200 zł.
- Zobowiązania są wymagalne od co najmniej 30 dni.
- Minął co najmniej miesiąc od wysłania wezwania listem poleconym, doręczenia go do rąk własnych albo na adres do doręczeń elektronicznych.
- Wezwanie zawierało ostrzeżenie o zamiarze przekazania danych do biura, z podaniem jego nazwy i adresu siedziby.
- Od dnia wymagalności zobowiązania nie minęło 6 lat.
Jak odpowiedzieć na wezwanie do zapłaty
Odpowiadaj na piśmie, listem poleconym lub e-mailem na adres podany przez wierzyciela, i zachowaj kopię. Jeśli kwestionujesz dług lub jego wysokość, napisz wprost, co i dlaczego, oraz poproś o kopię umowy, rozliczenie wpłat i, przy długu kupionym, dokument cesji. Jeśli dług jest Twój i nieprzedawniony, najrozsądniejszym ruchem jest konkretna propozycja spłaty dopasowana do budżetu.
Propozycja ratalna działa, gdy jest realna: podaj kwotę miesięcznej raty, dzień płatności i liczbę rat, a na koniec poproś o potwierdzenie ugody na piśmie, z informacją, czy wierzyciel wstrzyma naliczanie odsetek. Wierzyciel nie musi się zgodzić. W sporze z pożyczkodawcą możesz złożyć reklamację, na którą ma 30 dni na odpowiedź, a potem bezpłatny wniosek do Rzecznika Finansowego.
- „Kwestionuję kwotę wskazaną w wezwaniu. Proszę o rozliczenie z podziałem na kapitał, odsetki i opłaty oraz o kopię umowy.”
- „Proszę o przesłanie dokumentu potwierdzającego nabycie wierzytelności.”
- „Proponuję spłatę zadłużenia w 8 ratach po 250 zł, płatnych do 10. dnia każdego miesiąca, i proszę o pisemne potwierdzenie.”
- „Proszę o kontakt wyłącznie w formie pisemnej.”
Najczęstsze pytania
Czy wezwanie do zapłaty przysłane e-mailem jest ważne?
Wierzyciel może wezwać Cię do zapłaty także e-mailem lub SMS-em. Do wpisu w rejestrze dłużników ustawa wymaga jednak wezwania wysłanego listem poleconym, doręczonego do rąk własnych albo na adres do doręczeń elektronicznych, z ostrzeżeniem o zamiarze wpisu. Zwykły e-mail nie spełnia więc warunku potrzebnego do wpisu w KRD.
Co się stanie, jeśli zignoruję wezwanie do zapłaty?
Dług nie zniknie. Wierzyciel będzie naliczał odsetki za opóźnienie, maksymalnie 18,5% rocznie, może przekazać Twoje dane do biura informacji gospodarczej, sprzedać dług firmie windykacyjnej albo złożyć pozew. Nakaz zapłaty, od którego nie wniesiesz w terminie sprzeciwu lub zarzutów, może skończyć się egzekucją komorniczą. Odpowiedź z propozycją spłaty jest zwykle tańszym wyjściem.
Ile mam czasu na odpowiedź na wezwanie do zapłaty?
Termin wyznacza wierzyciel w wezwaniu i nie jest to termin ustawowy. Bank, który wzywa do spłaty kredytu, musi dać co najmniej 14 dni roboczych. Do wpisu w rejestrze dłużników musi minąć co najmniej miesiąc od wysłania wezwania z ostrzeżeniem. Nie zwlekaj jednak: wcześniejsza propozycja rat oznacza mniej odsetek za opóźnienie.
Czy windykator może doliczyć 40 euro za koszty odzyskania długu?
Nie, jeśli jesteś konsumentem. Rekompensata 40, 70 lub 100 euro wynika z ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, która dotyczy tylko transakcji, których wyłącznymi stronami są przedsiębiorcy i podobne podmioty. Taką pozycję w wezwaniu zakwestionuj na piśmie i poproś o korektę rozliczenia.
Czy wpłata części długu przerywa przedawnienie?
Może. Bieg przedawnienia przerywa uznanie roszczenia, a sąd może uznać za nie także częściową wpłatę lub prośbę o rozłożenie długu na raty. Po przerwaniu termin biegnie od nowa. Dlatego zanim zapłaczesz cokolwiek przy starym długu, sprawdź datę wymagalności i w razie wątpliwości skonsultuj sprawę w bezpłatnym punkcie pomocy prawnej.
Dostaję wezwania od firmy, z którą nie mam umowy. Co to znaczy?
Najczęściej dług został sprzedany w drodze przelewu wierzytelności albo pismo jest próbą oszustwa. Poproś nadawcę na piśmie o wskazanie pierwotnej umowy i dokumentu nabycia długu, a sam dług sprawdź u pierwotnego pożyczkodawcy. Jeśli nie zawierano z Tobą żadnej takiej umowy, zareaguj od razu, bo może to oznaczać pożyczkę wziętą na Twoje dane.
Źródła
- Ustawa o udostępnianiu informacji gospodarczych, art. 14 i 29 · ISAP
- Kodeks cywilny, art. 117-124 (przedawnienie) · ISAP
- Ustawa o kredycie konsumenckim, art. 33a i 44 · ISAP
- Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych, art. 2 i 10 · ISAP
- Jak zgłosić podejrzany SMS lub e-mail do CERT Polska · gov.pl