chwilo.pl › Poradnik › Po ilu latach dług się przedawnia: chwilówki, kredyty i długi z nakazu zapłaty

Po ilu latach dług się przedawnia: chwilówki, kredyty i długi z nakazu zapłaty

Na pytanie, po ilu latach dług się przedawnia, Kodeks cywilny odpowiada tak: dług z chwilówki, pożyczki ratalnej lub kredytu bankowego po 3 latach, a dług stwierdzony prawomocnym nakazem zapłaty lub wyrokiem po 6 latach.

Aktualizacja 15 września 2026
9 min czytania
Redakcja chwilo.pl
Jak pracujemy

Koniec terminu przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, więc chwilówka, której termin spłaty minął w marcu 2023 roku, przedawni się 31 grudnia 2026 roku. Bieg przedawnienia przerywa jednak pozew, wniosek do komornika albo uznanie długu, na przykład wpłata raty. Przedawniony dług nie znika, ale od konsumenta co do zasady nie można już skutecznie żądać jego zapłaty.

3 lataprzedawnienie długu z chwilówki lub kredytu

6 latprzedawnienie długu stwierdzonego nakazem lub wyrokiem

31 grudniakoniec terminu przypada na ostatni dzień roku

W skrócie

Roszczenia firm pożyczkowych i banków wobec klientów przedawniają się po 3 latach, bo są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 118 Kodeksu cywilnego).
Dług stwierdzony prawomocnym nakazem zapłaty, wyrokiem lub ugodą sądową przedawnia się po 6 latach, a świadczenia okresowe należne w przyszłości po 3 latach (art. 125 § 1 Kc).
Koniec terminu przedawnienia przypada na 31 grudnia, chyba że termin jest krótszy niż 2 lata.
Pozew, wniosek o wszczęcie egzekucji i uznanie długu, na przykład wpłata części kwoty, przerywają przedawnienie, a termin biegnie od nowa.
Wobec konsumenta sąd uwzględnia przedawnienie z urzędu, ale nakaz zapłaty wydaje na podstawie treści pozwu, więc na przesyłkę z sądu trzeba zareagować w terminie.

Po ilu latach dług się przedawnia według Kodeksu cywilnego

Podstawowe terminy przedawnienia wyznacza art. 118 Kodeksu cywilnego. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, roszczenie przedawnia się po 6 latach, a roszczenia o świadczenia okresowe oraz roszczenia związane z prowadzeniem działalności gospodarczej po 3 latach. Firma pożyczkowa i bank udzielają pożyczek w ramach swojej działalności, dlatego ich roszczenie o zwrot chwilówki, pożyczki ratalnej czy kredytu gotówkowego przedawnia się po 3 latach.

Inaczej jest, gdy dług został już stwierdzony przez sąd. Zgodnie z art. 125 § 1 Kc roszczenie stwierdzone prawomocnym orzeczeniem, na przykład nakazem zapłaty, który się uprawomocnił, albo ugodą zawartą przed sądem, przedawnia się po 6 latach. Część krótszych terminów zawierają przepisy szczególne: należność za towar sprzedany przez przedsiębiorcę i wynagrodzenie za usługę wykonaną zawodowo przedawniają się po 2 latach.

Podatki, składki ZUS i inne należności publicznoprawne przedawniają się według odrębnych ustaw, dlatego tabela poniżej ich nie obejmuje. Zestawienie dotyczy roszczeń cywilnych, z którymi najczęściej zgłaszają się do konsumentów firmy pożyczkowe, banki, sklepy i firmy windykacyjne. Terminów przedawnienia nie można skrócić ani wydłużyć umową (art. 119 Kc), więc zapis w regulaminie o dłuższym przedawnieniu nie ma znaczenia.

Typowe terminy przedawnienia długów konsumenta
Rodzaj długu	Termin	Podstawa prawna
Chwilówka lub pożyczka ratalna z firmy pożyczkowej	3 lata	art. 118 Kc
Kredyt gotówkowy, karta kredytowa, limit w koncie	3 lata	art. 118 Kc
Odsetki i inne świadczenia okresowe	3 lata	art. 118 Kc
Dług stwierdzony nakazem zapłaty, wyrokiem lub ugodą sądową	6 lat	art. 125 § 1 Kc
Pożyczka od osoby prywatnej, która nie jest przedsiębiorcą	6 lat	art. 118 Kc
Należność za towar kupiony u przedsiębiorcy	2 lata	art. 554 Kc
Wynagrodzenie za usługę wykonaną zawodowo	2 lata	art. 751 pkt 1 Kc

Od kiedy liczy się termin i dlaczego kończy się 31 grudnia

Bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne (art. 120 § 1 Kc). Przy chwilówce liczy się termin spłaty wskazany w umowie. Przy pożyczce ratalnej każda rata ma własny termin wymagalności, ale jeśli pożyczkodawca wypowie umowę, cała pozostała kwota staje się wymagalna po upływie okresu wypowiedzenia i od tego momentu liczy się przedawnienie całości.

Od nowelizacji z 2018 roku koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin jest krótszy niż 2 lata (art. 118 Kc). W praktyce wydłuża to termin nawet o prawie rok. Przykład: termin spłaty chwilówki minął 20 marca 2023 roku. Trzy lata upłynęły 20 marca 2026 roku, ale przedawnienie nastąpi dopiero z końcem roku, czyli 31 grudnia 2026 roku. Firma może więc skutecznie złożyć pozew jeszcze w grudniu.

Znajdź w umowie lub harmonogramie termin spłaty albo datę wypowiedzenia umowy.
Dodaj termin właściwy dla długu: 3 lata, 6 lat albo 2 lata.
Przesuń koniec na ostatni dzień tego roku kalendarzowego.
Sprawdź, czy po drodze nie było pozwu, egzekucji, wpłaty lub ugody, które przerwały bieg.

Przedawnienie długu: co przerywa bieg terminu, a co nie

Zgodnie z art. 123 § 1 Kc bieg przedawnienia przerywa każda czynność przed sądem, komornikiem lub sądem polubownym, przedsięwzięta bezpośrednio w celu dochodzenia, ustalenia, zaspokojenia albo zabezpieczenia roszczenia, a także uznanie roszczenia przez dłużnika. Po przerwaniu termin biegnie od nowa w pełnej długości (art. 124 § 1 Kc), a dopóki sprawa toczy się w sądzie lub u komornika, przedawnienie nie biegnie (art. 124 § 2 Kc).

Uznaniem długu może być nie tylko pisemne potwierdzenie, ale też zachowanie dłużnika: wpłata części kwoty, prośba o rozłożenie na raty czy podpisanie ugody z windykatorem. W orzecznictwie częściową spłatę traktuje się zwykle jako uznanie roszczenia, nawet jeśli dłużnik nie zdawał sobie sprawy z tego skutku. Dlatego zanim zapłacisz starą należność lub podpiszesz ugodę, ustal datę wymagalności długu.

Bieg przedawnienia nie przerywa samo wezwanie do zapłaty, telefon, SMS ani wizyta windykatora, bo nie jest to czynność przed sądem lub komornikiem ani uznanie długu. Nie wydłuża go też sprzedaż długu firmie windykacyjnej: dłużnikowi przysługują wobec nabywcy wszystkie zarzuty, które miał wobec zbywcy (art. 513 § 1 Kc), a wyłączenie lub ograniczenie zarzutów konsumenta przy przelewie wierzytelności z umowy o kredyt konsumencki jest bezskuteczne (art. 44 ustawy o kredycie konsumenckim).

Przerywa: pozew, także złożony w elektronicznym postępowaniu upominawczym (EPU).
Przerywa: wniosek do komornika o wszczęcie egzekucji.
Przerywa: uznanie długu, na przykład wpłata części kwoty, wniosek o raty, podpisana ugoda.
Nie przerywa: wezwanie do zapłaty, SMS, e-mail, telefon lub wizyta windykatora.
Nie przerywa: sprzedaż długu innej firmie.

Przedawnienie chwilówki: czy sąd sam to sprawdzi

Od 9 lipca 2018 roku art. 117 § 2¹ Kc stanowi, że po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przysługującego przeciwko konsumentowi. Sąd bierze więc przedawnienie pod uwagę z urzędu, także gdy sam nie podniesiesz tego zarzutu. Wyjątek przewiduje art. 117¹ Kc: w wyjątkowych przypadkach sąd może nie uwzględnić upływu terminu, jeśli wymagają tego względy słuszności, biorąc pod uwagę m.in. długość zwłoki wierzyciela i jej przyczyny.

Ochrona z urzędu działa jednak tylko wtedy, gdy sąd zna daty. W postępowaniu upominawczym nakaz zapłaty wydaje się na posiedzeniu niejawnym, na podstawie treści pozwu (art. 499 Kpc), a w elektronicznym postępowaniu upominawczym można dochodzić tylko roszczeń wymagalnych w ciągu 3 lat przed wniesieniem pozwu (art. 505²⁹ᵃ Kpc). Jeśli z pozwu nie wynika data wymagalności albo firma poda ją błędnie, sąd może nie mieć podstaw, by zauważyć przedawnienie.

Dlatego nie ignoruj przesyłki z sądu. Nakaz zapłaty wydany w postępowaniu upominawczym, od którego nie wniesiesz sprzeciwu w ciągu 2 tygodni od doręczenia, ma skutki prawomocnego wyroku (art. 480² § 4 Kpc), a od tego momentu dług przedawnia się już po 6 latach. Zarzut przedawnienia wpisz do sprzeciwu, podając datę wymagalności i sposób wyliczenia końca terminu.

Długi sprzed 9 lipca 2018 roku: przepisy przejściowe

Ustawa z 13 kwietnia 2018 roku o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2018 poz. 1104) weszła w życie 9 lipca 2018 roku. Skróciła ogólny termin przedawnienia oraz termin dla roszczeń stwierdzonych orzeczeniem z 10 do 6 lat, wprowadziła zasadę końca roku i ochronę konsumenta z urzędu. Termin 3 lat dla roszczeń związanych z działalnością gospodarczą się nie zmienił, więc przy chwilówkach i kredytach zmiana dotyczy głównie końca roku i badania z urzędu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy do roszczeń nieprzedawnionych w dniu 9 lipca 2018 roku stosuje się nowe przepisy, a jeśli nowy termin jest krótszy od dawnego, liczy się go od 9 lipca 2018 roku. Gdyby jednak według starych zasad przedawnienie nastąpiło wcześniej, obowiązuje ten wcześniejszy termin. Art. 5 ust. 4 dodaje, że roszczenia przedawnione przeciwko konsumentom, wobec których do tego dnia nie podniesiono zarzutu przedawnienia, podlegają nowym skutkom, czyli nie można już domagać się ich zaspokojenia.

Wyjątek dotyczy roszczeń przysługujących konsumentom: jeśli to Ty masz roszczenie wobec firmy, powstałe przed 9 lipca 2018 roku i wtedy nieprzedawnione, a jego termin wynika z art. 118 lub art. 125 § 1 Kc, stosuje się dawne, dłuższe terminy (art. 5 ust. 3). Przy starych długach z nakazów wydanych przed 2018 rokiem wyliczenie bywa złożone, dlatego warto je sprawdzić z rzecznikiem konsumentów lub prawnikiem.

Co zrobić, gdy windykator żąda przedawnionego długu

Przedawniony dług nie wygasa. Wierzyciel może nadal wysyłać wezwania i proponować ugodę, a jeśli zapłacisz dobrowolnie, nie odzyskasz tych pieniędzy, bo art. 411 pkt 3 Kc wyłącza zwrot świadczenia spełnionego w celu zadośćuczynienia przedawnionemu roszczeniu. Nie oznacza to, że musisz płacić, ale decyzję podejmuj po sprawdzeniu dat, a nie pod presją terminu z pisma windykacyjnego.

Jeśli uważasz, że dług jest przedawniony, odpowiedz na piśmie, że podnosisz zarzut przedawnienia, i poproś o dokumenty: umowę, harmonogram, wypowiedzenie i dowód nabycia długu. Nie podpisuj uznania długu ani harmonogramu spłat, dopóki nie ustalisz terminu. Gdy dług nie jest przedawniony, a brakuje Ci pieniędzy na spłatę, zaproponuj raty lub ugodę i skorzystaj z bezpłatnej porady miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów.

Ustal datę wymagalności z umowy, harmonogramu lub wypowiedzenia.
Sprawdź, czy nie było pozwu, nakazu zapłaty lub egzekucji komorniczej.
Zachowaj kopie pism i potwierdzenia wpłat.
Odpowiadaj na piśmie, zamiast składać deklaracje spłaty przez telefon.
Na każdy nakaz zapłaty reaguj w terminie podanym w pouczeniu.

Najczęstsze pytania

Po ilu latach przedawnia się chwilówka?

Roszczenie firmy pożyczkowej o zwrot chwilówki przedawnia się po 3 latach od dnia, w którym dług stał się wymagalny, bo jest związane z działalnością gospodarczą pożyczkodawcy. Koniec terminu przypada na 31 grudnia danego roku. Jeśli firma uzyskała prawomocny nakaz zapłaty lub wyrok, termin wynosi 6 lat.

Czy wpłata jednej raty przerywa przedawnienie długu?

Zwykle tak. Częściowa spłata jest w orzecznictwie traktowana jako uznanie roszczenia, które zgodnie z art. 123 § 1 pkt 2 Kc przerywa bieg przedawnienia. Termin zaczyna wtedy biec od nowa w pełnej długości. Zanim zapłacisz stary dług, sprawdź datę jego wymagalności i to, czy nie był już dochodzony w sądzie.

Czy sprzedaż długu firmie windykacyjnej wydłuża przedawnienie?

Nie. Cesja nie uruchamia nowego terminu, a dłużnikowi przysługują wobec nabywcy wszystkie zarzuty, które miał wobec pierwotnego wierzyciela w chwili dowiedzenia się o przelewie (art. 513 § 1 Kc). Termin przedawnienia liczy się więc od wymagalności długu u pożyczkodawcy, a nie od daty sprzedaży.

Czy komornik może ściągać przedawniony dług?

Komornik działa na podstawie tytułu wykonawczego, najczęściej nakazu zapłaty lub wyroku z klauzulą wykonalności. Dług stwierdzony takim orzeczeniem przedawnia się po 6 latach, a każdy wniosek o egzekucję przerywa ten termin. Jeśli uważasz, że egzekucja dotyczy długu przedawnionego już po wydaniu tytułu, skonsultuj sprawę z rzecznikiem konsumentów lub prawnikiem.

Czy muszę sam zgłosić przedawnienie w sądzie?

W sprawie przeciwko konsumentowi sąd powinien uwzględnić przedawnienie z urzędu (art. 117 § 2¹ Kc). Mimo to warto wyraźnie podnieść ten zarzut w sprzeciwie od nakazu zapłaty lub odpowiedzi na pozew i wskazać daty, bo sąd opiera się na dokumentach z akt. Brak reakcji na nakaz sprawia, że staje się on prawomocny.