Pomoc dla zadłużonych: gdzie za darmo dostać poradę prawną i finansową
Pomoc dla zadłużonych dostaniesz bezpłatnie w jednym z niemal 1500 punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego działających w każdym powiecie, a przy sporze z firmą pożyczkową lub bankiem także u Rzecznika Finansowego i rzecznika konsumentów.
Na poradę zapiszesz się przez stronę zapisy-np.ms.gov.pl albo w starostwie, a jedynym warunkiem jest oświadczenie, że nie stać Cię na płatnego prawnika. Interwencja Rzecznika Finansowego jest bezpłatna, a postępowanie polubowne kosztuje 50 zł. Zanim podpiszesz umowę z płatną firmą oddłużeniową, sprawdź te darmowe możliwości.
W skrócie
- Z nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego może skorzystać każda osoba, która oświadczy, że nie jest w stanie ponieść kosztów płatnej pomocy prawnej, bez zaświadczeń o dochodach.
- Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje z mocy ustawy porady dla osób zadłużonych, w tym ułożenie planu działania i pomoc w jego realizacji.
- Prawnik w punkcie nie przygotuje pisma procesowego w toczącej się sprawie sądowej, ale napisze projekt wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub o pełnomocnika z urzędu.
- Do Rzecznika Finansowego zwracasz się po nieuwzględnionej reklamacji: interwencja jest bezpłatna, a wniosek o postępowanie polubowne kosztuje 50 zł.
- UOKiK radzi sprawdzić przed podpisaniem umowy z firmą oddłużeniową, czy żąda ona zapłaty z góry i czy zwróci pieniądze, jeśli nie przyjmie zlecenia.
Darmowa pomoc prawna dla zadłużonych: kto może z niej skorzystać?
Zasady określa ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Pomoc przysługuje każdej osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, a także osobie prowadzącej jednoosobową działalność, która w ostatnim roku nie zatrudniała innych osób (art. 4). Nie musisz przynosić zaświadczeń o dochodach ani decyzji z ośrodka pomocy społecznej.
Przed poradą składasz oświadczenie, że nie stać Cię na płatnego prawnika: na piśmie, gdy przychodzisz do punktu, albo ustnie, gdy porada odbywa się przez telefon lub internet. Prawnik może poprosić o dokument tożsamości. Porady udziela osobiście adwokat lub radca prawny, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach aplikant z ich upoważnienia (art. 5).
Prawnik wyjaśni Twoje prawa i obowiązki, wskaże sposób rozwiązania problemu i przygotuje projekt pisma, na przykład odpowiedzi na wezwanie do zapłaty albo propozycji rozłożenia długu na raty. Nie przygotuje natomiast pism procesowych w toczącym się postępowaniu sądowym. W takiej sprawie napisze projekt wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i wyjaśni ryzyko finansowe procesu (art. 3).
Pomoc dla zadłużonych w poradnictwie obywatelskim: plan zamiast jednej porady
Oprócz porad prawnych w punktach działa nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. Ustawa wprost wymienia w nim porady dla osób zadłużonych oraz sprawy mieszkaniowe i zabezpieczenia społecznego (art. 3a). Doradca nie ogranicza się do przepisów: pomaga zrozumieć Twoją sytuację, w razie potrzeby przygotowuje razem z Tobą plan działania i wspiera Cię w jego realizacji, także podczas kolejnych spotkań.
Przy długach taki plan zwykle zaczyna się od spisania wszystkich zobowiązań i domowego budżetu, a potem obejmuje pisma do wierzycieli z propozycją rat, sprawdzenie terminów przedawnienia i ocenę, czy potrzebna jest porada prawna. W ramach tego samego systemu możesz też skorzystać z nieodpłatnej mediacji, jeśli druga strona sporu chce rozwiązać go polubownie (art. 4a).
Jak zapisać się na bezpłatną poradę krok po kroku
Punkty działają w każdym powiecie, a porad udziela się według kolejności zgłoszeń po umówieniu terminu wizyty (art. 8 ust. 4 ustawy). Z ważnych powodów punkt może ustalić inną kolejność. Jeśli w Twojej sprawie biegnie termin, na przykład na sprzeciw od nakazu zapłaty, zapisz się od razu po odebraniu pisma i powiedz o tym przy rejestracji.
Za pomoc nie płacisz nic, także za przygotowanie projektu pisma. Jeśli Twój problem nie ma wyłącznie charakteru prawnego, prawnik poinformuje Cię o innych bezpłatnych jednostkach poradnictwa z listy prowadzonej przez starostę (art. 5 ust. 4). To dobra droga, gdy obok długów pojawiają się kłopoty z mieszkaniem, zdrowiem lub relacjami w rodzinie. Tak wygląda zapis:
- Sprawdź punkty w swoim powiecie i wolne terminy na stronie zapisy-np.ms.gov.pl.
- Zapisz się przez formularz online, telefonicznie lub mailowo w starostwie albo osobiście.
- Wybierz wizytę w punkcie albo poradę na odległość, jeśli punkt ją oferuje.
- Przygotuj dowód osobisty oraz umowy, harmonogramy spłat, wezwania, nakazy zapłaty i pisma od komornika.
- Przed poradą złóż oświadczenie o braku możliwości poniesienia kosztów płatnej pomocy prawnej.
Rzecznik Finansowy: pomoc przy sporze z firmą pożyczkową lub bankiem
Jeśli uważasz, że firma pożyczkowa lub bank naliczyły za dużo albo źle rozliczyły spłatę, najpierw złóż reklamację. Instytucja ma na odpowiedź 30 dni, a w szczególnie skomplikowanych sprawach do 60 dni, o czym musi Cię zawiadomić. Rzecznik Finansowy rozpatruje wnioski w indywidualnych sprawach, gdy reklamacja nie została uwzględniona albo instytucja nie wykonała tego, na co się zgodziła (art. 17 ustawy o rozpatrywaniu reklamacji i o Rzeczniku Finansowym).
Postępowanie interwencyjne u Rzecznika jest bezpłatne. Drugą ścieżką jest pozasądowe postępowanie polubowne, w którym udział instytucji finansowej jest obowiązkowy (art. 37). Wniosek o jego wszczęcie kosztuje 50 zł, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach Rzecznik może zwolnić Cię z opłaty (art. 38). Rzecznik odmówi rozpatrzenia sporu, jeśli wcześniej nie wyczerpiesz drogi reklamacyjnej (art. 36 ust. 4).
Rzecznik konsumentów, Infolinia Konsumencka i ośrodek pomocy społecznej
Miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów zapewnia bezpłatne poradnictwo konsumenckie i informację prawną. Może też wystąpić w Twojej sprawie do przedsiębiorcy, który ma obowiązek udzielić mu wyjaśnień, a nawet wytoczyć powództwo na Twoją rzecz lub przyłączyć się do toczącej się sprawy (art. 42 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów). Kontakt do rzecznika w swoim mieście lub powiecie znajdziesz w wyszukiwarce na stronie UOKiK.
W prostszych sprawach zadzwoń na Infolinię Konsumencką: 801 440 220 lub 222 66 76 76, w dni robocze w godzinach 10:00-18:00, według taryfy operatora, albo wyślij pytanie przez formularz e-porad na stronie dlakonsumentow.pl. Ośrodek pomocy społecznej prowadzi z kolei poradnictwo specjalistyczne, w tym prawne, psychologiczne i rodzinne, dla osób mających trudności życiowe, bez względu na dochód (art. 46 ustawy o pomocy społecznej).
| Gdzie | W czym pomoże | Koszt | Jak się zgłosić |
|---|---|---|---|
| Punkt nieodpłatnej pomocy prawnej | porada adwokata lub radcy, projekt pisma | 0 zł | zapisy-np.ms.gov.pl lub starostwo |
| Poradnictwo obywatelskie | plan wyjścia z długów, budżet, pisma do wierzycieli | 0 zł | zapisy-np.ms.gov.pl lub starostwo |
| Rzecznik Finansowy, interwencja | spór z instytucją finansową po odrzuconej reklamacji | 0 zł | wniosek do Rzecznika, rf.gov.pl |
| Rzecznik Finansowy, postępowanie polubowne | próba porozumienia z instytucją | 50 zł | wniosek do Rzecznika, rf.gov.pl |
| Rzecznik konsumentów | porada, wystąpienie do przedsiębiorcy, pozew | 0 zł | urząd miasta lub starostwo |
| Infolinia Konsumencka | szybka porada w prostej sprawie | taryfa operatora | 801 440 220 lub 222 66 76 76 |
| Ośrodek pomocy społecznej | poradnictwo prawne, psychologiczne i rodzinne | 0 zł | ośrodek w Twojej gminie |
Firmy oddłużeniowe: na co uważać, zanim zapłacisz
Płatne firmy oddłużeniowe obiecują negocjacje z wierzycielami, ale nie mają uprawnień, których nie masz Ty albo bezpłatny doradca. Umorzyć dług może wierzyciel albo sąd w upadłości konsumenckiej. UOKiK, który otrzymywał sygnały o nieprawidłowościach w działaniu takich firm, ostrzegał, że osoba próbująca wyjść ze spirali zadłużenia może po takiej współpracy znaleźć się w jeszcze trudniejszej sytuacji.
Rzetelnych informacji o zaległościach nie usuniesz z rejestrów tylko dlatego, że zapłacisz pośrednikowi. Nie bierz pożyczki, żeby opłacić firmę oddłużeniową, i nie wstrzymuj spłat wyłącznie na jej radę, bo odsetki za opóźnienie (maksymalnie 18,5% w skali roku) i koszty windykacji dalej rosną. Jeśli mimo to rozważasz umowę, sprawdź punkty wskazane przez UOKiK:
- czy musisz zapłacić przed podpisaniem umowy i przed analizą Twoich długów
- czy firma zwróci pieniądze, jeśli odmówi przyjęcia zlecenia
- czy wynagrodzenie to opłata jednorazowa, abonament miesięczny czy prowizja od sukcesu
- jakie konkretnie czynności firma wykona i co się stanie, jeśli nie osiągnie wyniku
Najczęstsze pytania
Gdzie znajdę darmową pomoc prawną dla zadłużonych?
W punktach nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego, których jest niemal 1500, w każdym powiecie. Listę punktów i wolne terminy sprawdzisz na stronie zapisy-np.ms.gov.pl, a zapisać się możesz też telefonicznie lub mailowo w starostwie. Przy sporze z instytucją finansową pomaga Rzecznik Finansowy, a przy problemie z przedsiębiorcą miejski lub powiatowy rzecznik konsumentów.
Czy muszę udowodnić niskie dochody, żeby dostać bezpłatną poradę?
Nie. Wystarczy oświadczenie, że nie jesteś w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. W punkcie składasz je na piśmie, a przy poradzie przez telefon lub internet ustnie. Prawnik może poprosić o dokument tożsamości. Osoba prowadząca jednoosobową firmę dodatkowo oświadcza, że w ostatnim roku nie zatrudniała innych osób.
Czy prawnik z darmowego punktu napisze sprzeciw od nakazu zapłaty?
Nie przygotuje pisma procesowego w toczącym się postępowaniu sądowym, a sprzeciw jest takim pismem. Wyjaśni jednak, jakie masz możliwości obrony, i przygotuje projekt wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych lub o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przy nakazie zapłaty liczy się czas, więc zapisz się na poradę od razu po odebraniu pisma.
Czy Rzecznik Finansowy pomoże przy długu z chwilówki?
Tak, jeśli spór dotyczy instytucji finansowej, na przykład firmy pożyczkowej, i najpierw złożysz reklamację. Gdy firma jej nie uwzględni, możesz złożyć wniosek o bezpłatną interwencję albo o postępowanie polubowne za 50 zł. Rzecznik nie umorzy długu, ale pomoże zakwestionować naliczenia, które uważasz za niezgodne z umową lub prawem.
Czy porada dla zadłużonych może odbyć się przez telefon?
Tak, pomoc może być udzielana w punkcie albo za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość, na przykład telefonicznie. Oświadczenie o braku możliwości poniesienia kosztów składasz wtedy ustnie. Jeśli prawnik uzna, że musi obejrzeć dokumenty, może poprosić o wizytę w punkcie najbliższym Twojego miejsca zamieszkania.
Czy warto zapłacić firmie oddłużeniowej?
Najpierw skorzystaj z bezpłatnych źródeł: porady prawnej, poradnictwa obywatelskiego i rzecznika konsumentów, bo firma oddłużeniowa nie ma uprawnień, których nie masz Ty. Jeśli mimo to rozważasz umowę, sprawdź, czy płacisz z góry, czy odzyskasz pieniądze po odmowie przyjęcia sprawy i za jakie konkretne czynności jest wynagrodzenie.
Źródła
- Skorzystaj z nieodpłatnych porad prawnych, obywatelskich i mediacji · gov.pl
- Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, t.j. Dz.U. 2026 poz. 44 · ISAP
- Ustawa o rozpatrywaniu reklamacji przez podmioty rynku finansowego i o Rzeczniku Finansowym, t.j. Dz.U. 2026 poz. 823 · ISAP
- Pomoc dla konsumentów: rzecznicy konsumentów i Infolinia Konsumencka · UOKiK
- Na co uważać w relacji z firmą oddłużeniową? · UOKiK