Odsetki maksymalne 2026: limit oprocentowania pożyczki i odsetek za opóźnienie
Odsetki maksymalne wynoszą w 2026 roku 14,5% w skali roku, a maksymalne odsetki za opóźnienie 18,5% w skali roku: to dwukrotność odsetek ustawowych (7,25%) i odsetek ustawowych za opóźnienie (9,25%) z Kodeksu cywilnego.
Limit dotyczy każdej umowy, także pożyczki od znajomego i umowy wskazującej prawo obce. Jeśli umowa przewiduje wyższe oprocentowanie, nie traci ważności: z mocy prawa należą się tylko odsetki maksymalne. Przy pożyczce 2000 zł na 30 dni odsetki nie mogą przekroczyć 23,84 zł.
W skrócie
- Odsetki maksymalne to dwukrotność odsetek ustawowych: przy stopie referencyjnej NBP 3,75% wynoszą 14,5% w skali roku (art. 359 § 2¹ Kodeksu cywilnego).
- Maksymalne odsetki za opóźnienie to dwukrotność odsetek ustawowych za opóźnienie, czyli 18,5% w skali roku (art. 481 § 2¹ Kodeksu cywilnego).
- Gdy umowa przewiduje wyższe odsetki, nadwyżka nie należy się z mocy prawa: płacisz tylko odsetki maksymalne, a nadpłatę możesz reklamować.
- Limit odsetek nie obejmuje prowizji i opłat, bo koszty pozaodsetkowe mają osobny limit w art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim.
- Przy chwilówkach oprocentowanie to niewielka część kosztu: od 2000 zł na 30 dni odsetki maksymalne wynoszą 23,84 zł, a główny koszt stanowią opłaty pozaodsetkowe.
Ile wynoszą odsetki maksymalne w 2026 roku
Kodeks cywilny ustala dwa pułapy. Pierwszy, z art. 359 § 2¹, dotyczy odsetek kapitałowych, czyli oprocentowania pożyczki lub kredytu: w stosunku rocznym nie może ono przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych. Drugi, z art. 481 § 2¹, dotyczy odsetek za opóźnienie, które nie mogą przekraczać dwukrotności odsetek ustawowych za opóźnienie.
Oba limity są powiązane ze stopą referencyjną NBP. Odsetki ustawowe to stopa referencyjna plus 3,5 punktu procentowego, a odsetki ustawowe za opóźnienie to stopa referencyjna plus 5,5 punktu. Od 5 marca 2026 r., gdy stopa referencyjna spadła do 3,75%, odsetki ustawowe wynoszą 7,25%, a za opóźnienie 9,25%. Daje to odsetki maksymalne 14,5% i maksymalne odsetki za opóźnienie 18,5%.
Limity zmieniają się bez nowelizacji ustawy, razem z decyzjami Rady Polityki Pieniężnej. Wrześniowe posiedzenie RPP nie zmieniło stóp, a kolejne zaplanowano na 6-7 października 2026 r. Jeśli oprocentowanie Twojej pożyczki zmieni się w wyniku zmiany odsetek maksymalnych, pożyczkodawca musi niezwłocznie przekazać Ci informację o tym na trwałym nośniku (art. 36 ust. 4 ustawy o kredycie konsumenckim).
Jak sprawdzić, czy oprocentowanie pożyczki nie przekracza limitu
W umowie znajdź dwie stopy: oprocentowanie kredytu oraz roczną stopę oprocentowania zadłużenia przeterminowanego. Obie muszą się w niej znaleźć (art. 30 ust. 1 pkt 6 i 11 ustawy o kredycie konsumenckim). Pierwszą porównaj z 14,5%, drugą z 18,5%. Nie porównuj z tymi limitami RRSO, bo RRSO obejmuje też prowizje i opłaty, więc przy chwilówkach jest wielokrotnie wyższe od oprocentowania.
Kwotę odsetek sprawdzisz wzorem: kwota pożyczki x 14,5% x liczba dni / 365. Wynik to maksimum dla pożyczki spłacanej jednorazowo na koniec okresu. Przy spłacie w ratach kapitał maleje z każdą ratą, więc odsetki liczone od pozostałego zadłużenia są niższe niż ten pułap. Jeśli suma odsetek w harmonogramie jest wyższa od wyniku wzoru dla pełnej kwoty i całego okresu, to wyraźny sygnał, że stawka przekracza limit.
Przykład przekroczenia: umowa na 5000 zł na 90 dni przewiduje oprocentowanie 20% rocznie, czyli odsetki 246,58 zł. Limit dla tej kwoty i okresu to 178,77 zł, więc nadwyżka 67,81 zł nie należy się pożyczkodawcy na podstawie art. 359 § 2² Kodeksu cywilnego. Umowa pozostaje ważna, zmienia się tylko stawka odsetek.
| Kwota i okres | Wyliczenie | Maksymalne odsetki |
|---|---|---|
| 1000 zł na 30 dni | 1000 x 14,5% x 30/365 | 11,92 zł |
| 2000 zł na 30 dni | 2000 x 14,5% x 30/365 | 23,84 zł |
| 5000 zł na 90 dni | 5000 x 14,5% x 90/365 | 178,77 zł |
| 10 000 zł na 365 dni | 10 000 x 14,5% x 365/365 | 1450,00 zł |
Maksymalne odsetki za opóźnienie i opłaty za zaległość
Za spóźnienie ze spłatą firma może naliczyć odsetki za opóźnienie według stawki z umowy, ale nie wyższej niż 18,5% rocznie. Jeśli umowa nie określa stawki, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie, czyli 9,25%. Od zaległości 2000 zł maksymalne odsetki za opóźnienie wynoszą około 1,01 zł dziennie, a za 30 dni 30,41 zł.
W kredycie konsumenckim limit obejmuje więcej niż same odsetki. Art. 33a ustawy o kredycie konsumenckim stanowi, że łączna kwota opłat z tytułu zaległości, na przykład za monity, i odsetek za opóźnienie nie może przekroczyć kwoty maksymalnych odsetek za opóźnienie liczonych od zaległej kwoty. Firma, która nalicza pełne 18,5% i do tego opłaty za wezwania, przekracza więc ten pułap.
Naruszenie art. 33a ma dla pożyczkodawcy poważne skutki: daje Ci prawo do sankcji kredytu darmowego z art. 45, czyli zwrotu samego kapitału bez odsetek i innych kosztów, po złożeniu pisemnego oświadczenia. Uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy, więc nie zwlekaj ze sprawdzeniem rozliczenia.
Co zrobić, gdy umowa przekracza odsetki maksymalne
Nie wstrzymuj spłaty bez porozumienia z firmą, bo uruchomi to odsetki za opóźnienie i windykację. Najpierw policz, ile odsetek należy się według limitu, i porównaj to z harmonogramem lub historią wpłat. Przygotuj dokumenty z listy poniżej, a dopiero potem złóż reklamację. Z dokładnym wyliczeniem łatwiej wykazać nadpłatę i odnieść się do konkretnych kwot w odpowiedzi firmy.
W reklamacji powołaj się na art. 359 § 2² lub art. 481 § 2² Kodeksu cywilnego i podaj kwotę nadpłaty. Firma ma 30 dni na odpowiedź, a w szczególnie skomplikowanych sprawach do 60 dni, o czym musi Cię uprzedzić. Jeśli odmówi, możesz bezpłatnie złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego albo dochodzić zwrotu nadpłaty w sądzie.
Rażące przekroczenia to już sprawa karna. Art. 304 § 3 Kodeksu karnego przewiduje karę od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności dla osoby, która w związku z pożyczką udzieloną osobie fizycznej, niezwiązaną z jej działalnością gospodarczą, żąda odsetek co najmniej dwukrotnie wyższych niż odsetki maksymalne lub maksymalne odsetki za opóźnienie. Taką sytuację możesz zgłosić na policji lub w prokuraturze.
- Umowa pożyczki, harmonogram spłaty i historia wpłat.
- Wyliczenie odsetek według stawki z umowy i według limitu 14,5% lub 18,5%.
- Kwota nadpłaty wraz z datą, od której powstała.
- Żądanie zwrotu nadpłaty albo zaliczenia jej na poczet zadłużenia.
Czy odsetki maksymalne dotyczą pożyczki prywatnej i chwilówki za 0 zł
Tak. Limit z art. 359 dotyczy odsetek wynikających z każdej czynności prawnej, a więc także pożyczki od znajomego czy członka rodziny oraz kredytu w banku. Umowa nie może go wyłączyć ani ograniczyć, nawet przez wybór prawa obcego (art. 359 § 2³). Pożyczki pieniężne od osób prywatnych mają dodatkowo własny limit kosztów pozaodsetkowych w art. 720² Kodeksu cywilnego.
Przy promocji „pierwsza pożyczka za 0 zł” odsetek kapitałowych nie płacisz, więc limit nie ma praktycznego znaczenia, dopóki spłacasz w terminie. Po terminie firma może naliczyć odsetki za opóźnienie, ale najwyżej 18,5% rocznie i z uwzględnieniem art. 33a. Warunki takich promocji opisujemy w osobnym poradniku.
Niskie odsetki nie oznaczają taniej pożyczki. W chwilówkach główny koszt to prowizje i opłaty, które mają własny limit: 10% kwoty plus 10% w skali roku, łącznie maksymalnie 45% kwoty, a przy okresie spłaty krótszym niż 30 dni 5% kwoty. Wyliczenia i zasady tego limitu znajdziesz w poradniku o ustawie antylichwiarskiej.
Najczęstsze pytania
Ile wynoszą odsetki maksymalne we wrześniu 2026?
Odsetki maksymalne wynoszą 14,5% w skali roku, a maksymalne odsetki za opóźnienie 18,5% w skali roku. Obie wartości obowiązują od 5 marca 2026 r., gdy stopa referencyjna NBP spadła do 3,75%. RPP nie zmieniła stóp we wrześniu, więc limity są aktualne co najmniej do posiedzenia 6-7 października 2026 r.
Czy umowa z oprocentowaniem wyższym niż 14,5% jest nieważna?
Nie. Kodeks cywilny nie unieważnia takiej umowy, tylko obniża odsetki: jeśli stawka z umowy przekracza limit, należą się odsetki maksymalne (art. 359 § 2²). W pozostałym zakresie umowa nadal obowiązuje. Nadpłacone odsetki możesz odzyskać przez reklamację, wniosek do Rzecznika Finansowego albo pozew.
Czy RRSO może być wyższe niż odsetki maksymalne?
Tak, a przy chwilówkach prawie zawsze jest. RRSO obejmuje nie tylko odsetki, ale też prowizje, opłaty i koszty wymaganych usług dodatkowych, a do tego przelicza koszt krótkiej pożyczki na cały rok. Limit 14,5% dotyczy wyłącznie stopy oprocentowania, a prowizje i opłaty mają osobny limit kosztów pozaodsetkowych.
Jakie są maksymalne odsetki za opóźnienie od 5000 zł?
Przy stawce 18,5% rocznie to około 2,53 zł za każdy dzień opóźnienia (5000 x 18,5% / 365). Za 30 dni daje to 76,03 zł, a za 90 dni 228,08 zł. W kredycie konsumenckim w tej kwocie muszą się zmieścić także opłaty za zaległość, zgodnie z art. 33a ustawy o kredycie konsumenckim.
Czy firma może zmienić oprocentowanie, gdy zmienią się stopy NBP?
Tak, jeśli umowa przewiduje zmienną stopę, na przykład powiązaną z odsetkami maksymalnymi. Oprocentowanie zmienia się wtedy razem z decyzjami RPP, a pożyczkodawca musi niezwłocznie przekazać Ci informację o zmianie na trwałym nośniku. Przy stałej stopie oprocentowanie nie rośnie, a gdy limit spadnie poniżej stawki z umowy, należą się odsetki maksymalne.
Czy lichwa jest przestępstwem?
W określonych przypadkach tak. Art. 304 Kodeksu karnego karze między innymi żądanie od osoby fizycznej, w związku z pożyczką niezwiązaną z jej działalnością gospodarczą, odsetek co najmniej dwukrotnie wyższych niż odsetki maksymalne albo kosztów pozaodsetkowych co najmniej dwukrotnie wyższych niż ustawowy limit. Grozi za to kara od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności.
Źródła
- Kodeks cywilny, art. 359 i 481 (odsetki maksymalne) · ISAP
- Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości odsetek ustawowych (M.P. 2026 poz. 368) · ISAP
- Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (M.P. 2026 poz. 367) · ISAP
- Ustawa o kredycie konsumenckim, art. 30, 33a, 36 i 45 · ISAP
- Kodeks karny, art. 304 (lichwa) · ISAP