chwilo.pl › Poradnik › Umowa pożyczki: co musi zawierać i na co uważać przed podpisaniem

Umowa pożyczki: co musi zawierać i na co uważać przed podpisaniem

Umowa pożyczki to umowa, w której pożyczkodawca przenosi na Ciebie określoną kwotę pieniędzy, a Ty zobowiązujesz się oddać tę samą kwotę (art. 720 Kodeksu cywilnego).

Aktualizacja 15 września 2026
8 min czytania
Redakcja chwilo.pl
Jak pracujemy

Z firmą pożyczkową lub bankiem zawierasz umowę o kredyt konsumencki, która powinna mieć formę pisemną i zawierać ponad 20 obowiązkowych punktów z art. 30 ustawy o kredycie konsumenckim, w tym RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty. Pożyczka między osobami prywatnymi powyżej 1000 zł wymaga formy dokumentowej, a w obu przypadkach odsetki nie mogą przekroczyć 14,5% w skali roku.

1000 złpowyżej tej kwoty pożyczka wymaga formy dokumentowej

22 punktytreści, które musi zawierać umowa z firmą (art. 30)

14,5%maksymalne odsetki w każdej umowie pożyczki

W skrócie

Umowa o kredyt konsumencki z firmą pożyczkową lub bankiem powinna być zawarta na piśmie, a pożyczkodawca musi niezwłocznie ją doręczyć (art. 29 ustawy o kredycie konsumenckim).
Przed zawarciem umowy dostajesz formularz informacyjny według ustawowego wzoru, ważny co najmniej 1 dzień roboczy, a na wniosek bezpłatny projekt umowy (art. 12 i 14).
Naruszenie kluczowych punktów art. 30, np. brak RRSO, całkowitej kwoty do zapłaty albo zasad spłaty, może otworzyć drogę do sankcji kredytu darmowego z art. 45.
Pożyczka prywatna powyżej 1000 zł wymaga formy dokumentowej; jej brak nie unieważnia umowy, ale w sporze ogranicza dowód ze świadków (art. 74 Kodeksu cywilnego).
W pożyczce prywatnej koszty pozaodsetkowe nie mogą przekroczyć 20% w skali roku i łącznie 25% kwoty, a odsetki 14,5% rocznie (art. 359 i 720² Kodeksu cywilnego).

Umowa pożyczki z firmą pożyczkową: co musi zawierać

Umowa z firmą pożyczkową lub bankiem to umowa o kredyt konsumencki. Zgodnie z art. 29 ustawy o kredycie konsumenckim powinna być zawarta na piśmie, sformułowana jednoznacznie i zrozumiale, a pożyczkodawca musi niezwłocznie doręczyć Ci jej egzemplarz. Art. 30 ust. 1 wymienia punkty, które musi zawierać każda taka umowa. Najważniejsze z nich zebraliśmy poniżej.

Szczególną wagę mają punkty wymienione w art. 45. Jeśli pożyczkodawca naruszy między innymi obowiązek podania RRSO, całkowitej kwoty do zapłaty, zasad spłaty, kosztów, oprocentowania zaległości czy informacji o odstąpieniu i wcześniejszej spłacie, możesz złożyć oświadczenie o sankcji kredytu darmowego i oddać tylko kapitał. Masz na to rok od wykonania umowy.

Dane stron, rodzaj kredytu, czas obowiązywania umowy i całkowitą kwotę kredytu (art. 30 ust. 1 pkt 1-4).
Terminy i sposób wypłaty oraz stopę oprocentowania z warunkami jej zmiany (pkt 5-6).
RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty wraz z założeniami przyjętymi do ich obliczenia (pkt 7).
Zasady i terminy spłaty, wszystkie inne koszty oraz oprocentowanie i opłaty za zaległości (pkt 8, 10 i 11).
Termin i skutki odstąpienia z kwotą odsetek w stosunku dziennym oraz prawo do wcześniejszej spłaty (pkt 15-16).
Warunki rozwiązania umowy, informację o pozasądowym rozstrzyganiu sporów i organ nadzoru (pkt 19-21).

Formularz informacyjny: co sprawdzić przed podpisaniem

Zanim zawrzesz umowę, pożyczkodawca musi przekazać Ci na trwałym nośniku formularz informacyjny według wzoru z załącznika nr 1 do ustawy (art. 13 i 14). Formularz jest ważny co najmniej 1 dzień roboczy i zawiera kluczowe dane: całkowitą kwotę kredytu, całkowitą kwotę do zapłaty, RRSO w przykładzie reprezentatywnym, informację o obowiązkowych umowach dodatkowych, kosztach zaległości i Twoich prawach.

Jeśli firma uzna, że spełniasz warunki do udzielenia pożyczki, na wniosek musi też bezpłatnie przekazać Ci projekt umowy ze wszystkimi warunkami (art. 12). Porównaj formularz z projektem albo z umową: kwota do zapłaty, liczba i wysokość rat oraz termin spłaty muszą się zgadzać. Gdy w umowie pojawiają się wyższe koszty lub nowe opłaty, nie podpisuj jej, dopóki firma tego nie wyjaśni.

Na co uważać w umowie z firmą pożyczkową

Najczęstsze problemy dotyczą kosztów ukrytych poza prowizją. Wszystkie koszty inne niż odsetki, łącznie z opłatami za usługi dodatkowe, liczą się do pozaodsetkowych kosztów kredytu, które mają ustawowy limit. W 2025 roku Prezes UOKiK postawił zarzuty dotyczące obowiązkowych dodatków do pożyczek, takich jak pakiety medyczne czy kursy, prezentowanych jako korzyść i zaznaczanych domyślnie we wniosku.

Sprawdź też zapisy o zaległościach. Art. 33a ustawy stanowi, że opłaty za zaległości w spłacie i odsetki za opóźnienie łącznie nie mogą przekroczyć kwoty odsetek maksymalnych za opóźnienie, czyli obecnie 18,5% w skali roku od zaległej kwoty. Jeśli umowa z takimi wadami jest już podpisana, możesz w 14 dni od niej odstąpić albo złożyć reklamację i skorzystać z pomocy Rzecznika Finansowego.

Przed akceptacją umowy online sprawdź też, kto jest pożyczkodawcą. Nazwa firmy w umowie powinna odpowiadać podmiotowi z rejestru instytucji pożyczkowych KNF, a nie tylko marce znanej z reklamy. Jeśli w zawarciu umowy uczestniczy pośrednik kredytowy, jego dane i adres również muszą znaleźć się w umowie (art. 30 ust. 1 pkt 1).

Koszty pozaodsetkowe powyżej limitu 10% kwoty plus 10% w skali roku albo łącznie ponad 45% kwoty pożyczki.
Odsetki kapitałowe wyższe niż 14,5% w skali roku.
Usługi dodatkowe zaznaczone domyślnie albo przedstawione jako warunek wypłaty pożyczki.
Brak formularza informacyjnego przed zawarciem umowy lub brak wzoru oświadczenia o odstąpieniu.
Żądanie opłaty przed wypłatą pożyczki albo firma, której nie ma w rejestrze instytucji pożyczkowych KNF.

Umowa pożyczki między osobami prywatnymi: forma i zasady

Pożyczka od znajomego czy członka rodziny podlega Kodeksowi cywilnemu. Jeśli jej wartość przekracza 1000 zł, umowa wymaga formy dokumentowej (art. 720 § 2), czyli oświadczenia w postaci dokumentu, które pozwala ustalić, kto je złożył. Wystarczy więc podpisana umowa, ale także wymiana e-maili z jasnymi warunkami. Niezachowanie tej formy nie unieważnia umowy, lecz w sporze utrudnia jej udowodnienie.

Zgodnie z art. 74 Kodeksu cywilnego bez wymaganej formy sąd co do zasady nie dopuści dowodu ze świadków ani z przesłuchania stron na fakt zawarcia umowy. Wyjątki to zgoda obu stron albo uprawdopodobnienie umowy dokumentem, na przykład potwierdzeniem przelewu z tytułem „pożyczka”. Jeśli umowa nie określa terminu zwrotu, pożyczkobiorca musi oddać pieniądze w ciągu 6 tygodni od wypowiedzenia (art. 723).

Pożyczka prywatna może być nieoprocentowana albo z odsetkami, ale limity obowiązują także tutaj: odsetki do 14,5% w skali roku (art. 359 Kodeksu cywilnego), a koszty pozaodsetkowe do 20% w skali roku i nie więcej niż 25% kwoty pożyczki (art. 720²). Gdy pożyczkobiorca spłaca przed terminem, odsetki za pozostały okres nie należą się, a koszty maleją proporcjonalnie (art. 720⁵).

Umowa z firmą a pożyczka prywatna: najważniejsze różnice
Kwestia	Umowa z firmą pożyczkową	Pożyczka prywatna
Forma	pisemna (art. 29 ustawy)	dokumentowa powyżej 1000 zł
Informacje przed podpisaniem	formularz informacyjny	brak ustawowego obowiązku
Odstąpienie w 14 dni	tak (art. 53 ustawy)	brak ustawowego prawa
Maksymalne odsetki	14,5% w skali roku	14,5% w skali roku
Limit kosztów pozaodsetkowych	10% plus 10% rocznie, maks. 45%	20% rocznie, maks. 25%
Podatek PCC	nie dotyczy pożyczkobiorcy	możliwy, są zwolnienia

Umowa pożyczki wzór: jakie punkty wpisać

Nie ma urzędowego wzoru umowy pożyczki między osobami prywatnymi, więc możesz spisać ją samodzielnie. Poniższa lista pokazuje, jakie postanowienia warto zawrzeć, żeby obie strony wiedziały, ile, kiedy i jak ma zostać oddane. Przygotuj dwa egzemplarze albo jeden dokument elektroniczny zaakceptowany przez obie strony i zachowaj potwierdzenie przelewu.

Pożyczka od rodziny bywa znacznie tańsza niż chwilówka, ale niespłacona potrafi zniszczyć relacje, dlatego ustal realny termin i raty dopasowane do budżetu. Pamiętaj też o podatku: pożyczkobiorca może musieć złożyć deklarację PCC-3 w 14 dni od zawarcia umowy, a zwolnienia dla rodziny opisujemy w osobnym poradniku.

Strony i data: imiona, nazwiska, adresy i numery dokumentów tożsamości obu osób, miejsce i data zawarcia umowy.
Kwota i wypłata: kwota pożyczki cyfrowo i słownie, przelew na wskazany rachunek oraz data przekazania pieniędzy.
Zwrot: jednorazowy termin albo harmonogram rat, numer rachunku do spłaty i możliwość wcześniejszej spłaty bez dodatkowych kosztów.
Koszt: zapis, że pożyczka jest nieoprocentowana, albo stała stopa odsetek nie wyższa niż 14,5% w skali roku.
Opóźnienie: odsetki za opóźnienie nie wyższe niż 18,5% w skali roku i zasady wypowiedzenia umowy.
Zakończenie: zmiany umowy w formie dokumentowej, liczba egzemplarzy i podpisy obu stron.

Najczęstsze pytania

Czy umowa pożyczki musi być na piśmie?

Umowa z firmą pożyczkową lub bankiem powinna mieć formę pisemną (art. 29 ustawy o kredycie konsumenckim). Pożyczka prywatna powyżej 1000 zł wymaga formy dokumentowej, więc wystarczy też e-mail lub podpisany skan. Do 1000 zł nie ma wymogu formy, ale spisanie warunków ułatwia ich udowodnienie w razie sporu.

Czy do umowy pożyczki od znajomego potrzebny jest notariusz?

Nie. Kodeks cywilny nie wymaga aktu notarialnego dla umowy pożyczki, a powyżej 1000 zł wystarczy forma dokumentowa, na przykład podpisana umowa lub wymiana e-maili. Niezależnie od formy zachowaj potwierdzenie przelewu z tytułem wskazującym pożyczkę, bo to najprostszy dowód, że pieniądze zostały przekazane.

Co zrobić, gdy ktoś nie oddaje pożyczonych pieniędzy?

Najpierw wyślij pisemne wezwanie do zapłaty z terminem. Jeśli umowa nie określała terminu zwrotu, wypowiedz ją: pożyczkobiorca ma wtedy 6 tygodni na oddanie pieniędzy. Brak reakcji pozwala skierować sprawę do sądu. Roszczenie osoby prywatnej przedawnia się co do zasady po 6 latach, z końcem roku kalendarzowego (art. 118 Kodeksu cywilnego).

Czy mogę pożyczyć komuś pieniądze na procent?

Tak. Kodeks cywilny pozwala żądać odsetek i kosztów pozaodsetkowych od pożyczki pieniężnej, ale w granicach limitów. Odsetki nie mogą przekroczyć 14,5% w skali roku, a koszty pozaodsetkowe 20% w skali roku i łącznie 25% kwoty. Jeśli umowa przewiduje więcej, należą się tylko kwoty maksymalne (art. 359 i 720² Kodeksu cywilnego).

Czy dostanę umowę do przeczytania przed wypłatą chwilówki?

Przed zawarciem umowy firma musi przekazać formularz informacyjny z kosztami i warunkami. Jeśli spełniasz warunki udzielenia pożyczki, możesz też bezpłatnie poprosić o projekt umowy (art. 12 ustawy o kredycie konsumenckim). Przeczytaj go przed akceptacją, a zawartą umowę zachowaj, bo przyda się przy reklamacji, wcześniejszej spłacie czy odstąpieniu.